الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)

14

تفسير مجمع البيان (فارسى)

سفر چه مىگوييد ؟ چگونه است و چند ركعت بايد خواند ؟ فرمود : خداوند متعال مىفرمايد : « وَ إِذا ضَرَبْتُمْ فِي الْأَرْضِ فَلَيْسَ عَلَيْكُمْ جُناحٌ أَنْ تَقْصُرُوا مِنَ الصَّلاةِ » از اين رو قصر واجب شده است . همانطوري كه در حضر بايد نماز را تمام خواند . عرض كرديم : مىفرمايد : « لا جناح عليكم ان تقصروا من الصلاة » ( گناهى بر شما نيست كه از نماز كم كنيد ) و نگفته است : « افعل » ( حتماً كم كنيد ) پس چگونه قصر در سفر را مثل تمام در حضر واجب كرده است ؟ فرمود : مگر نه در بارهء صفا و مروه مىفرمايد : « فَمَنْ حَجَّ الْبَيْتَ أَوِ اعْتَمَرَ فَلا جُناحَ عَلَيْهِ أَنْ يَطَّوَّفَ بِهِما » ؟ سوره بقره 158 يعنى كسى كه حج كند يا عمره بجا آورد ، گناهى بر او نيست كه براى حج و عمره طواف بجاى آورد ) و مگر نه طواف واجب است ، بدليل اين كه خداوند در قرآن بيان داشته و پيامبر بجاى آورده است ؟ همچنين نماز قصر چيزى است كه پيامبر بجاى آورده و خداوند در قرآن بيان فرموده است . راوى مىگويد : گفتم : اگر كسى در سفر نماز را چهار ركعت بخواند ، بايد اعاده كند يا نه ؟ فرمود اگر آيهء قصر را بر او خوانده و برايش تفسير كرده‌اى و چهار ركعت خوانده است ، بايد اعاده كند و اگر آيهء قصر را برايش نخوانده‌اى و از آن خبر ندارد ، لازم نيست اعاده كند و نماز سفر ، تمام دور ركعتى است ، بجز مغرب كه سه ركعت است كه قصر ندارد و پيامبر اين نماز را در سفر و حضر سه ركعت خواند : اين روايت ، شاهد اين است كه وظيفهء مسافر ، غير از وظيفهء حاضر است و طايفهء اماميه بر اين مطلب و اينكه نماز مغرب قصر نمىشود اجماع كرده‌اند و از پيامبر گرامى اسلام روايت شده است كه فرض مسافر ، دو ركعت است بدون اينكه از آن دو چيزى كم شود . همچنين طايفهء اماميه معتقدند كه : خوف ، به تنهايى موجب قصر است . لكن ميان فقها در اين باره اختلاف است . گروهى از صحابه و تابعين گويند : مقصود خداوند از قصر در آيه ، قصر نماز خوف از نماز سفر است ، نه از نماز حضر . زيرا بعقيدهء آنها نماز سفر ، دو ركعت است